Konak’ta boşanma sürecine giren veya boşanmış çiftler için çocuk velayeti; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) ve Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme çerçevesinde İzmir Aile Mahkemeleri nezdinde karara bağlanır. Velayet düzenlemesinde temel ölçüt üstün yarar ilkesi olup; çocuğun yaşı, bakım/şefkat ihtiyacı, pedagojik gelişim dönemi ve idrak yaşı (8 yaş ve üzeri) belirleyici rol oynar. Hak kaybı yaşamamak ve çocuğun üstün yararını hukuki güvenceye almak adına uzman bir Konak boşanma avukatı ile çalışılması tavsiye edilir.
🏛️ Konak’ta Boşanma ve Velayet Davalarında Görevli-Yetkili Mahkeme
Konak sınırları içerisinde ikamet eden eşlerin açacağı velayet talepli boşanma veya velayetin değiştirilmesi/kaldırılması davalarında görevli ve yetkili mahkeme İzmir (Bayraklı) Adliyesi Aile Mahkemeleri’dir.
Mahkeme, dava sürecinde çocuğun psikolojik ve sosyal durumunu korumak adına geçici velayet tedbirine (TMK m. 169) karar verir. Dava sonunda ise velayetin eşlerden birine bırakılmasına, diğer eş ile çocuk arasında şahsi ilişki tesis edilmesine ve iştirak nafakası miktarının belirlenmesine hükmeder.
👶 Çocuğun Yaş Gruplarına Göre Velayet Değerlendirmesi ve Kriterler
Yargıtay emsal kararlarına ve uzman pedagog yaklaşımına göre velayet kararı verilirken çocuğun yaş grubu belirleyicidir:
1. Anne Bakımına Muhtaç Bebeklik ve Anne Sütü Dönemi (0 – 3 Yaş)
Bu yaş grubundaki çocukların anne bakım ve şefkatine mutlak ihtiyacı olduğu kabul edilir. Annenin çocuğun beden veya ruh sağlığına doğrudan zarar veren (ağır uyuşturucu bağımlılığı, ağır akıl hastalığı, hapis cezası vb.) somut bir durumu ispatlanmadığı sürece velayet kural olarak anneye verilir.
2. Okul Öncesi ve Erken Çocukluk Dönemi (4 – 7 Yaş)
Annenin bakım imkanları, yaşam tarzı ve çocuğa sağladığı şefkat ön planda tutulur. Babanın maddi durumunun daha iyi olması tek başına velayetin anne yerine babaya verilmesi gerekçesi sayılamaz.
3. İdrak Yaşı (8 – 12 Yaş ve Üzeri)
Yargıtay ve Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ilkesi gereğince, 8 yaş ve üzerindeki idrak çağındaki çocuklar Aile Mahkemesi bünyesindeki pedagog/psikolog uzmanlar tarafından dinlenir.
- Çocuğa özgür ortamda kiminle kalmak istediği sorulur.
- Çocuğun beyanı üstün yararına aykırı bir durum içermiyorsa (örneğin eğitimini engelleyecek veya suça sürükleyecek bir ortam) mahkeme kararına esas alınır.
4. Gençlik ve Ergenlik Dönemi (12 – 18 Yaş)
Çocuğun eğitimi, sosyal çevresi, geleceğe yönelik planları ve kişisel tercihi öncelikli dikkate alınır.
📑 Velayet Kararında Mahkemenin İncelediği Temel Unsurlar
İzmir Aile Mahkemesi hakimi, velayet hususunda karar verirken tarafların kusur oranından ziyade çocuğun menfaatlerini gözetir:
[Sosyal İnceleme Raporu (SİR)] ➔ [Çocuğun İdrak Yaşı ve Tercihi] ➔ [Eğitim ve Sağlık Koşulları] ➔ [Eşlerin Yaşam Koşulları]
- 📋 Sosyal İnceleme Raporu (SİR): Mahkemece görevlendirilen uzman pedagog, psikolog ve sosyal hizmet uzmanı hem anne hem de babanın evini ziyaret ederek ortamı inceler, çocukla görüşür ve kapsamlı bir rapor sunar.
- 🏡 Eğitim ve Barınma Sürekliliği: Çocuğun mevcut okul ve arkadaş çevresinden koparılmaması, düzeninin bozulmaması esastır.
- 🚫 Ebeveyn Yabancılaştırması (PAS): Çocuğu diğer ebeveyne karşı kışkırtan, kişisel ilişki kurulmasını engelleyen ve diğer ebeveyni düşmanlaştıran ebeveynin velayeti alma şansı zedelenir.
🔄 Velayetin Değiştirilmesi ve Kaldırılması Davası (TMK m. 183)
Boşanma davası bittikten sonra şartların esaslı şekilde değişmesi durumunda velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.
Velayetin Değiştirilmesi Nedenleri:
- Velayet sahibi ebeveynin yeniden evlenmesi ve üvey ebeveynin çocuğa kötü muamelede bulunması,
- Ebeveynin başka bir şehre veya ülkeye taşınarak diğer ebeveynin kişisel ilişkisini imkansız kılması,
- Velayet sahibinin tutuklanması, hapse girmesi veya sağlık durumunun çocuk bakımına engel teşkil etmesi,
- Çocuğun idrak yaşına gelerek mahkemede ebeveyn değiştirmek istediğini açıkça beyan etmesi.
💡 Önemli Yönlendirme: Boşanma ve velayet süreçlerinde ortak konutun kullanımı ve gayrimenkul haklarının korunması konularında detaylı bilgi edinmek için Boşanmada Mal Paylaşımı ve Mal Rejimi rehberimizi inceleyebilirsiniz.
🔗 Konak Aile Hukuku Rehberi
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, velayet, nafaka ve velayetin değiştirilmesi süreçleriniz için Aile ve Boşanma Hukuku sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
⚖️ Konak Hukuki Danışmanlık ve Avukatlık Hizmeti
Konak Boşanma Avukatı | Boşanmada Çocuk Velayeti Hakları ve Yaş Sınırı ile ilgili hukuki süreçlerinizde hak kaybına uğramamak ve profesyonel hukuki destek almak için Y.T. Hukuk Bürosu – Avukat Yiğit TETİK ile iletişime geçebilirsiniz.
